De prop in de woningbouwpijplijn
De nieuwbouwmarkt heeft zich in 2024 krachtig hersteld. Met een stijging van 43% in de nieuwbouwverkopen ten opzichte van 2023, lijkt de sector weer op volle kracht te draaien. Dit meldt WoningBouwersNL in haar halfjaarlijkse Thermometer koopwoningen, een uitgebreide analyse van de huidige staat en vooruitzichten van de woningmarkt. Volgens de branchevereniging wordt het herstel geremd door een gigantische prop in de woningbouwpijplijn. Volgens CBS-cijfers waren er eind 2024 maar liefst 115.000 woningen waarvoor een bouwvergunning was verleend, maar waarvan de bouw nog niet gestart was. De meeste vertragingen ontstaan door langdurige bezwaarprocedures en trage planvorming.
In 2024 werden 31.958 nieuwbouwkoopwoningen verkocht, een groei van 43% ten opzichte van 2023. Met € 15,5 miljard bereikte het verkoopvolume zelfs het op een na hoogste niveau ooit. Vooruitkijkend naar 2025 blijven de marktomstandigheden gunstig, met hoge woningvraag, lage renteverwachtingen en een stabiele arbeidsmarkt. Maar het daadwerkelijke aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen blijft ver achter bij de vergunde aantallen, vooral door juridische en beleidsmatige blokkades.
Waar blijft de bouwstart?
De groei van de woningbouw stagneert niet door gebrek aan plannen, maar door uitvoeringsproblemen. De Thermometer Koopwoningen voorjaar 2025 laat zien dat meer dan twee derde van de vergunde woningen nog steeds niet in aanbouw is. De belangrijkste oorzaken:
• Lange bezwaarprocedures: De gemiddelde doorlooptijd bij de Raad van State is inmiddels opgelopen tot 20 maanden.
• De ‘decibel-cratie’: Een kleine groep bezwaarmakers heeft buitensporig veel invloed op grote woningbouwprojecten.
• Strenge overheidsnormen: De tweederde betaalbaarheidsnorm maakt veel projecten financieel verlieslatend.
• Gebrek aan effectieve regie: Ondanks ambities van minister Mona Keijzer om 100.000 woningen per jaar te bouwen, blijven cruciale knelpunten onopgelost.
Zonder ingrepen zal het stuwmeer van niet-gestarte nieuwbouwwoningen alleen maar groeien. De branchevereniging roept hierom op om deze belemmeringen voor de realisatie van nieuwe woningen weg te nemen.
Voor meer informatie en inzichten over de Nederlandse woningmarkt, verwijzen we naar het volledige rapport Thermometer Koopwoningen voorjaar 2025 en kijk zeker ook hieronder de lancering van de Thermometer terug.
Ingelogde leden kunnen hieronder de Thermometer downloaden. Bent u geen lid en wilt u de 5-minuten versie ontvangen? Stuur een bericht naar info@woningbouwersnl.nl
