De Thermometer Koopwoningen najaar 2026 ‘Defensie bondgenoot van de woningbouw?’
Nederland investeert de komende jaren tientallen miljarden in Defensie. Dat hoeft geen bedreiging te zijn voor de al zwaar onder druk staande woningbouw, maar kan juist kansen bieden om de bouw van woningen te versnellen. Dat blijkt uit de nieuwe Thermometer Koopwoningen najaar 2026, die WoningBouwersNL heeft aangeboden aan minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Elanor Boekholt-O’Sullivan.
“Waar Defensie een schop de grond in zet, kan ook de woningbouw versnellen, want infrastructuur, elektriciteitsnetwerken en bouwlocaties zijn gemene delers. Met slim samenwerken komen we allemaal verder”, zegt Piet Adema, bestuursvoorzitter van WoningBouwersNL.
Nieuwbouwmarkt hapert: bouw vraaggericht
De marktomstandigheden voor nieuwbouw zijn nog steeds vrij goed, maar de productie komt onvoldoende los. In de eerste helft van 2026 werden 15.167 nieuwbouwkoopwoningen verkocht, zeven procent minder dan een jaar eerder. Vanaf mei is wel weer een duidelijke verbetering zichtbaar. In mei lag de verkoop 14 procent boven het langjarig gemiddelde en in juni werden 3.046 nieuwbouwwoningen verkocht, zes procent boven het langjarig gemiddelde.
Tegelijkertijd laat de samenstelling van het aanbod een duidelijke mismatch zien. Het aandeel onverkochte nieuwbouwappartementen steeg naar 35 procent, het hoogste niveau sinds 2013. Dure grondgebonden woningen vormen daarentegen slechts 15 procent van het aanbod, het op één na laagste aandeel ooit. Terwijl 41 procent van de woningzoekenden juist het liefst een twee-onder-een-kapwoning of vrijstaande woning wil en zich dat ook kan veroorloven.
Meer bouwen betekent daarom ook: meer bouwen voor de vraag.
Bouwers zijn er klaar voor
Ondanks alle politieke aandacht voor de woningnood is de woningproductie de afgelopen jaren gedaald: van 75.000 opgeleverde woningen in 2022 naar 69.000 in 2025. Ook nu de bevolkingsgroei is afgenomen tot het laagste niveau in tien jaar, bedraagt het woningtekort nog altijd 384.000 woningen.
WoningBouwersNL pleit er daarom voor om in het woningbouwbeleid meer aandacht te hebben voor de toegankelijkheid van de woningmarkt. De relatieve woonlasten van Nederlanders zijn verder afgenomen en liggen inmiddels op 20 procent van het inkomen, bijna een procentpunt lager dan een jaar eerder.
Defensie: spanning én kans
De forse investeringen in Defensie leggen ook beslag op personeel en capaciteit in de bouwsector. Tegelijkertijd ziet WoningBouwersNL juist mogelijkheden om beide grote opgaven aan elkaar te koppelen. De capaciteit voor industrieel bouwen is de afgelopen jaren bijvoorbeeld sterk uitgebreid: van achttien woonfabrieken in 2019 naar 41 in 2025 en deze hebben de ruimte om op te schalen. Door defensieprojecten en grootschalige fabrieksmatige woningbouw slim samen te plannen, kunnen investeringen elkaar versterken. Beide hebben immers behoefte aan infrastructuur, capaciteit op het elektriciteitsnet en bouw- en ontwikkelkracht.
Nederland trekt in 2026 €26,8 miljard uit voor Defensie. Ongeveer een kwart van dat budget gaat naar infrastructuur, vastgoed en digitalisering. Daarnaast komt er circa 2.500 hectare extra militair terrein bij. Volgens WoningBouwersNL liggen hier kansen om investeringen van Defensie te combineren met het ontsluiten van nieuwe woningbouwlocaties.
Defensie kan bovendien als opdrachtgever beweging brengen in gebiedsontwikkelingen. Wanneer op korte termijn woningen voor defensiepersoneel nodig zijn, kan dat helpen om infrastructuur, energievoorzieningen en woningbouwprojecten versneld van de grond te krijgen. Andersom heeft Defensie de kennis, capaciteit en innovatiekracht van de bouwsector nodig om haar eigen ambities waar te maken.
Ingelogde leden kunnen hieronder de Thermometer en het persbericht downloaden en HIER en het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (kaarten vanaf p. 100) bekijken.
Telegraaf schreef bij monde van Pieter van Erven Dorens dit artikel erover.
Bent u geen lid en wilt u de 5-minuten versie ontvangen?
"*" geeft vereiste velden aan
"*" geeft vereiste velden aan
