Uitvraag WoningBouwersNL: getroffen bouwers voorzien gemiddeld 25 procent productieverlies in 2027, oplopend richting 40 procent in 2028

De nieuwe verdeling van de schaarse capaciteit op het elektriciteitsnet dreigt de woningbouwproductie de komende jaren fors te raken. WoningBouwersNL kreeg van haar leden verontrustende signalen dat projecten die bouwrijp zijn, te koop staan, woningen die zijn verkocht en waarvoor kopers een financiering hebben afgesloten, toch geen tijdige aansluiting van de netbeheerders krijgen. Uit de inventarisatie van WoningBouwersNL onder leden, blijkt dat veel projecten die in 2027 en 2028 in aanbouw zouden gaan vertraging oplopen of zelfs on hold worden gezet. Bij de woningbouwers die op de uitvraag reageerden, komt het verwachte productieverlies in 2027 uit op gemiddeld 25 procent. Voor 2028 loopt dit volgens de eerste inschattingen op richting 40 procent.

De inventarisatie laat zien dat de gevolgen niet beperkt blijven tot één regio of één netbeheerder. Leden melden problemen bij verschillende netbeheerders en plaatsing op een prioriteitenlijst biedt nog geen zekerheid. Voor een aantal leden met een regionaal werkgebied gaat het om 100 procent van de productie die al in 2027 door netcongestie wordt vertraagd en de vooruitzichten voor 2028 zijn niet veel beter.

Het is natuurlijk niet nieuw dat er netcongestie is en dat het in de toekomst steeds moeilijker is om woningbouwprojecten aangesloten te krijgen. Eerdere berichten hebben dat ook al laten zien. Verontrustend is dat het hier gaat om projecten die al zo ver gevorderd zijn. Dit levert dan ook direct productieverlies op voor de komende twee jaar. En kopers komen in de kou te staan.

Actieplan erkent probleem

WoningBouwersNL is positief dat minister Boekholt-O’Sullivan netcongestie nadrukkelijk heeft opgenomen in het onlangs gepresenteerde Actieplan Versnelling Woningbouw. Het Actieplan noemt netcongestie “één van de grootste knelpunten voor de woningbouw op dit moment”.

Met actie 28 spreken kabinet, projectontwikkelaars, bouwers en netbeheerders af te werken aan het congestieneutraal aansluiten van nieuwbouwprojecten, onder meer met gebiedsbudgetten en regelbare installaties. Het Actieplan benoemt daarbij expliciet dat deze maatregel is gericht op nieuwbouwprojecten die door het uitblijven van een aansluiting te maken krijgen met vertraging of afstel. Daarnaast wil het kabinet de crisisaanpak tegen netcongestie opschalen en woningbouw- en netplanningen gebiedsgericht naast elkaar leggen.

Piet Adema, voorzitter van WoningBouwersNL: “Het is goed dat de minister het probleem ziet en in het Actieplan concrete acties heeft opgenomen”, aldus Adema. “Wij willen daar graag samen met het ministerie, netbeheerders en andere betrokken partijen uitvoering aan geven. Maar de urgentie is groot. De woningen waar we in 2027 en 2028 op rekenen, worden vandaag gestart. We moeten voorkomen dat projecten die nu klaarstaan niet kunnen starten omdat er geen zekerheid is over een aansluiting.”

Geef woningbouw snel zekerheid

WoningBouwersNL pleit er daarom voor om de maatregelen uit het Actieplan met spoed te concretiseren en daarbij prioriteit te geven aan projecten die de komende twee jaar daadwerkelijk in productie moeten gaan. Kopers moeten erop kunnen vertrouwen dat de woning die ze hebben gekocht ook daadwerkelijk wordt gerealiseerd en van energie voorzien.

En het kan wel! Dat bewijzen projecten in het land. De techniek is er om projecten te realiseren die vrijwel niet bijdragen aan de netcongestie. “We zien dat netbeheerders nog vaak uitgaan van hun traditionele rol, het leggen van infrastructuur en het aansluiten van woningen. Wij willen graag samen met het ministerie en de netbeheerders om de tafel om te komen tot innovatieve oplossingen die aansluitingen wel mogelijk maken.”

WoningBouwersNL wil samen met het ministerie en de netbeheerders de projecten die nu dreigen vast te lopen in kaart brengen en zoeken naar oplossingen om de beschikbare capaciteit zo effectief mogelijk in te zetten. Voorkomen moet worden dat een substantieel deel van de woningbouwproductie van de komende twee jaar wegvalt, juist nu kabinet en sector gezamenlijk proberen die productie te verhogen.

“Wij willen graag bijdragen aan de doelstelling om jaarlijks 100.000 woningen te realiseren. Maar met de bovengenoemde ontwikkeling lijkt dit doel voor de komende twee jaar verder uit beeld te raken”.